เป็นที่ทราบกันดีว่าผู้ที่เริ่มย่างเข้าสู่วัยสูงอายุหรือมีอายุ 60 ปีขึ้นไป ประสิทธิภาพการทำงานของร่างกายและอวัยวะต่างๆย่อมเริ่มที่จะถดถอยลง ร่างกายก็จะเสื่อมลง จึงส่งผลให้ผู้สูงอายุมักมีปัญหาสุขภาพทั้งร่างกาย จิตใจรวมถึงโรคต่างๆตามมามากมาย ซึ่งกลุ่มอาการและโรคที่พบบ่อยในผู้สูงอายุนั้นมีเยอะมาก และเป็นสิ่งที่ลูกหลานและผู้ดูแลไม่ควรมองข้ามอย่างเด็ดขาด

อาการต่างๆ ที่เกิดขึ้นกับผู้สูงอายุนั้นล้วนเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้ามหรือเห็นเป็นเรื่องที่จะใช้คำว่าช่างเถอะ หรือคิดว่าเดี๋ยวก็หาย หรือไม่เป็นอะไรหรอก เพราะ ถ้าหากรู้สึกว่าไม่สามารถแก้ปัญหาเหล่านี้ได้จริงๆ ก็ควรหาคนช่วยเหลือโดยพาไปหาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ เพราะชีวิตของพวกท่านนั้นมีคุณค่า เราทุกคนควรเข้าใจและใช้ชีวิตในแต่ละวันให้มีความสุข

ถ้าอย่างนั้นเรามาลองสังเกตดูว่า ญาติผู้ใหญ่ที่เรารักมีอาการต่างๆ เหล่านี้หรือไม่ ถ้าหากมีอย่าปล่อยเอาไว้ รีบหาทางแก้ไขแบบด่วนๆ จ้า  

กลุ่มอาการที่เป็นปัญหาเฉพาะหรือพบบ่อยในผู้สูงอายุ

กลุ่มอาการที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ เกิดได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นการชราภาพของร่างกาย ผลข้างเคียงจากยาต่างๆ และหลากหลายโรคที่มารุมเร้า ส่งผลต่อสุขภาพและการดูแลตนเองที่ถดถอยลง กลุ่มอาการที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ ได้แก่

1. ความผิดปกติในการรับประทานอาหาร อาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น ปัญหาสุขภาพฟัน ภาวะกลืนลำบาก ความอยากอาหารลดลง น้ำหนักลด เป็นต้น

2. ปัญหาการนอนไม่หลับ ผู้สูงอายุมักมีคุณภาพการนอนที่ลดน้อยลง อาจหลับยากขึ้น ตื่นบ่อย หลับไม่ลึก และตื่นมาไม่สดชื่น นอกจากสภาพร่างกายที่เปลี่ยนแปลงตามวัย การนอนไม่หลับในผู้สูงอายุอาจมีสาเหตุจากภาวะซึมเศร้า ความเครียด วิตกกังวล อาการปวดต่างๆ หรือกรดไหลย้อน

3. ภาวะสมองเสื่อม การเปลี่ยนแปลงของอารมณ์ พฤติกรรม และความทรงจำอย่างต่อเนื่องและเป็นเวลานาน อาจเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงอาการเริ่มต้นของภาวะสมองเสื่อม ภาวะสมองเสื่อมที่พบบ่อยที่สุดเกิดจากโรคอัลไซเมอร์ ซึ่งเกิดจากการฝ่อของเนื้อสมอง แต่สมองเสื่อมสามารถเกิดจากสาเหตุอื่นๆ ได้ เช่น เส้นเลือดสมองตีบ โรคพาร์กินสัน โรคต่อมไทรอยด์ การขาดวิตามินบี 12 เป็นต้น

4. ภาวะการกลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่อยู่ ผู้สูงอายุอาจเกิดภาวะการกลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่อยู่ เกิดได้จากหลายปัจจัย เช่น กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานหย่อนหรืออ่อนล้า กระเพาะปัสสาวะอ่อนไหวเกินไป ความบกพร่องในการควบคุมการกลั้นการขับถ่ายจากสมองหรือเส้นประสาท เป็นต้น

5. ปัญหาในการทรงตัวและการหกล้ม เป็นปัญหาสำคัญในผู้สูงอายุ เนื่องจากกระดูกที่บางพรุนทำให้เกิดกระดูกหักง่าย อาจเกิดปัญหาแทรกซ้อนที่ตามมาจากการผ่าตัดและนอนโรงพยาบาลนาน ผู้สูงอายุอาจมีปัญหาการทรงตัวหรือหกล้มได้จากหลายปัจจัย เช่น ข้อเสื่อม กล้ามเนื้อลีบและอ่อนแรง โรคทางสมอง เช่น โรคพาร์กินสัน หรือเส้นเลือดสมองตีบ เป็นต้น

6. อาการมึนงงเวียนศีรษะ เป็นปัญหาที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ เกิดได้จากหลายสาเหตุด้วยกัน เช่น ความดันโลหิตต่ำ ความผิดปกติของหูชั้นในที่เกี่ยวข้องกับการทรงตัว (น้ำในหูไม่สมดุล) ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ โลหิตจาง เป็นต้น

7. ปัญหาการมองเห็นและการได้ยิน การมองเห็นและการได้ยินที่ลดลง ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญ โรคเบาหวาน ต้อหิน ต้อกระจก จอประสาทตาเสื่อม อาจเป็นสาเหตุหนึ่งของปัญหาเหล่านี้

8. ภาวะกระดูกพรุน คือการบางลงของเนื้อกระดูก ทำให้เปราะบาง หักหรือยุบง่าย ส่วนใหญ่พบได้ในผู้หญิงวัยหลังหมดประจำเดือนและผู้ชายอายุมากกว่า 70 ปี โดยทั่วไปมักไม่แสดงอาการใดๆ มีสาเหตุเกิดจากสภาวะวัยทอง ขาดฮอร์โมนเพศหญิงหรือชาย การบริโภคอาหารที่มีแคลเซียมไม่เพียงพอในวัยหนุ่มสาว การรับประทานยาสเตียรอยด์ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน

การป้องกันและการดูแลสุขภาพก่อนสายเกินแก้

เราลองไปดูแนวทางปฏิบัติในการดูแลตนเองหรือดูแลผู้สูงอายุอย่างถูกต้องเหมาะสม จะเป็นประโยชน์ทั้งต่อตัวผู้สูงอายุเอง ครอบครัว ผู้ดูแลรวมถึงผู้ปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้อง จากกรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ที่แนะนำเอาไว้ดังนี้ค่ะ

-ผู้สูงอายุควรลดน้ำหนักและออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยป้องกันการสูญเสียมวลกระดูก ชะลอการเกิดสมองเสื่อม ลดอาการปวดตามข้อและยังช่วยเสริมสร้างให้ร่างกายแข็งแรงได้

-หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีรสจัดและเน้นทานอาหารที่มีแคลเซียมสูง เช่น ปลาเล็กปลาน้อยหรือดื่มนมพร่องมันเนย เน้นผักและผลไม้

-งดสูบบุหรี่และจำกัดเครื่องดื่มมึนเมารวมถึงสารคาเฟอีน เนื่องจากมีส่วนทำลายกระดูก

-รับประทานยา หรือใช้ยารักษาตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด หากเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาแนะนำให้รีบปรึกษาแพทย์

-ควรจัดการกับความเครียดเพราะอาจส่งผลทำให้ระดับความดันโลหิตและระดับน้ำตาลในเลือดสูงได้

-ควรตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปี โดยเฉพาะในวัยที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป

อย่างไรก็ตาม ต้องไม่ลืมว่าสุขภาพเป็นรากฐานที่สำคัญของชีวิต การมีสุขภาพดี เป็นสิ่งที่ทุกคนปรารถนา ผู้สูงอายุที่เรารักมีสุขภาพกายและใจที่ดีจะสามารถปฏิบัติหน้าที่ประจำวันได้ดีมีประสิทธิภาพ และดำเนินชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข สุขภาพจึงเปรียบเสมือนวิถีแห่งชีวิต ที่จะนำไปสู่ความสุขและความสำเร็จต่างๆ ในชีวิตได้ดีที่สุดค่ะ