อาการหลง ๆ ลืม ๆ เป็นสัญญาณเตือนเบื้องต้นของภาวะสมองเสื่อม ซึ่งมักพบในผู้สูงวัย แต่รู้หรือไม่ว่าสามารถชะลอได้ด้วยการฝึก “โยคะ” วันนี้เรามาศึกษาเกี่ยวกับเรื่องนี้กันดีกว่าค่ะ

ปัจจุบันสังคมไทยได้ก้าวเข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุ และจากรายงานของกระทรวงสาธารณสุขในปี พ.ศ.2558 พบว่าประเทศไทยมีผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ซึ่งเป็นโรคที่เป็นสาเหตุสำคัญของภาวะสมองเสื่อม ประมาณ 600,000 คน หรือคิดเป็นร้อยละ 6 ของจำนวนผู้สูงอายุ ทั้งหมดและคาดว่าจำนวนผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเป็น 1,117,000 คนในปี พ.ศ. 2573 โดยความชุกของโรคจะพบมากขึ้นตามอายุ ซึ่งอาจพบสูงถึงร้อยละ 30 ในผู้สูงอายุที่อายุมากกว่า 85 ปี

 เนื่องจากในปัจจุบันโรคอัลไซเมอร์ยังไม่มียาเฉพาะที่ใช้ในการรักษา จึงไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ มีเพียงการใช้ยาเพื่อเพิ่มระดับสารสื่อประสาทในสมองที่ช่วยเพิ่มความจำให้ดีขึ้น และลดปัญหาด้านพฤติกรรมที่เกิดจากพยาธิสภาพของโรค3 เมื่อโรคมีความรุนแรงมากขึ้น ผู้ป่วยจะเกิดภาวะความจำเสื่อมอย่างรุนแรง แม้คนใกล้ชิดก็จำไม่ได้ และไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันกิจวัตรประจำวันด้วยตนเองได้เลยจำเป็นต้องมีผู้ดูแลกิจวัตรประจำวันทำให้เป็นภาระของครอบครัวและประเทศชาติ ดังนั้นการป้องกันภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุจึงเป็นสิ่งที่ท้าทายสำหรับประเทศไทยและนานาประเทศทั่วโลก

โยคะสำหรับผู้สูงอายุ แม้อายุมากก็ทำได้

ผู้สูงอายุควรออกกำลังกายเป็นประจำทุกวันซึ่งโยคะก็ถือ เป็นศาสตร์การออกกำลังกายที่เน้นการฝึกสมาธิพร้อมกับการผ่อนคลายกล้ามเนื้อด้วยการยืด-เหยียดในลักษณะท่าโยคะต่าง ๆ นอกจากนี้แล้วโยคะยังเป็นการออกกำลังกายที่ช่วยสร้างสมดุลการทรงตัว ช่วยฟื้นฟูระบบการทำงานต่าง ๆ ของร่างกายให้ทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพมากขึ้น ส่งผลให้ผู้สูงอายุที่ฝึกโยคะมีสุขภาพโดยรวมดีขึ้น มีกำลังวังชาในการทำกิจกรรมต่าง ๆ รวมไปถึงช่วยเหลือตัวเองได้ ทำให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี และรู้สึกถึงความมีคุณค่าในตัวเอง ลดความเสี่ยงอัตราเกิดโรคซึมเศร้า และลดภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงวัยได้ด้วยนะคะ

เราเคยอ่านเจอบทความเกี่ยวกับคุณยายวัย 98ปี เป็นครูสอนโยคะที่เชี่ยวชาญจากรัฐทมิฬนาฑูต ประเทศอินเดีย ไม่ใช่แค่เพียงคุณยายที่เล่นโยคะ แต่ทั้งครอบครัวของคุณยาย รวมถึงลูกหลานของคุณยายเองด้วย คุณยายบอกว่า ท่านไม่เคยต้องเข้าโรงพยาบาลเลย ก็เพราะเล่นโยคะเป็นประจำทุกวัน แม้แต่ท่ายากๆในโยคะ คุณยายสามารถเล่นได้หมด ในปัจจุบันเธอมีลูกศิษย์ที่เข้ามาเรียนกว่า 50คน รวมไปถึงระดับอาจารย์ด็อกเตอร์ตามสถานศึกษามหาวิทยาลัย คุณยายยังได้รับรางวัลต่างๆมากมาย ในการสอนโยคะและเป็นที่ยอมรับในประเทศอินเดีย     

กีฬาทุกประเภท มันทำให้เรารักษาความแข็งแรงได้ดีจริงๆ คุณยายก็เก่งมากๆ ที่อายุจะ 100ปีแล้ว แต่ยังสามารถออกกำลังกายได้ แถมสุขภาพร่างกายของคุณยายยังแข็งแรงอีกแบบนี้ ถือว่าเป็นแรงบันดาลใจให้หลายๆคนได้ มาดูแลสุขภาพได้ดีเลยทีเดียว

ข้อดีของการเล่นโยคะของผู้สูงอายุ

สร้างกล้ามเนื้อให้มีความแข็งแรง เพราะเมื่ออายุที่ร่วงโรยลงไปกล้ามเนื้อและส่วนต่าง ๆ ของร่างกายที่ไม่ค่อยได้ใช้งานก็จะเริ่มเสื่อมสภาพลงไปด้วย ดังนั้นเมื่อมีการออกกำลังกายด้วยการเล่นโยคะด้วยท่วงท่าที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุแล้ว ก็จะเป็นการใช้กล้ามเนื้อส่วนนั้น ๆ ไม่ให้กล้ามเนื้อตายนั่นเอง ผู้สูงอายุที่ออกกำลังกายด้วยการเล่นโยคะจึงมีความแข็งแรงมากกว่าคนที่ไม่ออกกำลังกายเลยนั่นเอง

ฝึกสมาธิและสติ เพราะผู้สูงอายุมักไม่ค่อยได้ใช้การคำนวณเนื่องจากไม่ได้ทำงานแล้ว ดังนั้นจึงอาจเกิดอาการสมองเสื่อมจากการที่ไม่ได้ใช้สมองเลย ดังนั้นหากผู้สูงอายุได้ทำกิจกรรมร่วมกันและมีการฝึกสมาธิและสติแล้ว ก็จะเป็นการฝึกให้ผู้สูงอายุใช้สมองร่วมในการออกกำลังกายด้วยทางหนึ่ง จึงอาจลดอาการสมองเสื่อมได้อีกทางหนึ่งด้วย

สร้างสังคมให้กับผู้สูงอายุ แน่นอนว่าการที่ปล่อยให้ผู้สูงอายุต้องอยู่บ้านเพียงลำพัง ย่อมสร้างความกังวลใจและความเหงาให้กับพวกท่านได้ ดังนั้นหากผู้สูงอายุกลุ่มนี้ได้ออกมาพบปะและร่วมกิจกรรมเล่นโยคะที่เหมาะสมแล้ว ก็จะเป็นเสมือนการสร้างกิจกรรมอย่างหนึ่งและให้ได้ออกมาพบเจอคนรุ่นราวคราวเดียวกันในทางอ้อม สร้างความบันเทิงและลดความตึงเครียดไปในตัวด้วย ทำให้ผู้สูงอายุเหล่านี้ไม่รู้สึกโดดเดี่ยวเหมือนว่าตนอยู่คนเดียวนั่นเอง

ช่วยบรรเทาให้อาการป่วยเล็กๆ น้อยๆ ดีขึ้นได้ เพราะคนสูงอายุมักมีโรคประจำตัวตามวัยของตน เช่น โรคความดันโลหิต โรคหัวใจ โรคเบาหวาน เป็นต้น หากให้คนสูงอายุเหล่านี้ได้ออกกำลังกายด้วยการเล่นโยคะด้วยท่วงท่าที่เหมาะสมแล้ว ก็จะเป็นการกระตุ้นการทำงานของหัวใจและกล้ามเนื้อต่าง ๆ ให้มีการเคลื่อนไหวที่เหมาะสม จึงช่วยลดและบรรเทาอาการของโรคต่าง ๆ พร้อมทั้งสร้างให้ความดันในร่างกายและการหายใจอยู่ในภาวะดีขึ้นนั่นเอง

อย่างไรก็ตามการเล่นโยคะของผู้สูงอายุย่อมต้องอยู่ในความดูแลอย่างใกล้ชิดของผู้เชี่ยวชาญ อีกทั้งยังควรให้ผู้สูงอายุเล่นท่าทางที่ง่าย ๆ ก่อน หากท่าใดทำไม่ได้ก็อย่าฝืน และเริ่มเล่นจากท่าง่าย ๆ ไปก่อน หากมีความชำนาญจึงค่อยเพิ่มระดับของความยากนั้น ๆ

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

ทำอย่างไรให้กระดูกพรุนไม่ถามหา

เปิดคัมภีร์สุขภาพ! ทำอย่างไรให้อายุยืน สุขภาพแข็งแรง

การออกกำลังกายในผู้สูงอายุ มีข้อควรระวังมากกว่าวัยอื่น!