ปัจจุบันวิวัฒนาการทางการแพทย์รุดหน้ามากขึ้น ประชากรโลกมีสุขภาวะที่แข็งเเรงและอายุยืนมากขึ้น หลายประเทศมีจำนวนผู้สูงอายุมากขึ้น ไม่เว้นเเต่ประเทศไทย ที่กำลังก้าวสู่สังคมผู้สูงวัยอย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งคาดว่ามีประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์ของจำนวนประชากรทั้งหมดในประเทศ

แต่สิ่งที่ตามมาคือ ปัญหาทางด้านสุขภาพ ความเสื่อมของร่างกายตามวัย โดยเฉพาะปัญหาความจำเสื่อม หลงลืม มีภาวะสมองเสื่อม และโรคอัลซัลเมอร์ ที่เป็นสิ่งที่น่ากังวลในสังผู้สูงอายุ

โดยเฉพาะโรคอัลซัลเมอร์ ภาวะที่เกิดจากความผิดปกติของระบบประสาทสมอง ที่มีความเกี่ยวข้องกับอายุขัย กล่าวคือเมื่อมีอายุมากขึ้น ทำให้เส้นประสาทมีความเสื่อมลง ส่งผลต่อกระบวนการทำงาน ความคิด ความจำ และนำไปสู่ภาวะสมองเสื่อม มีอาการหลงลืม หากมีความรุนแรงขึ้นอาจส่งผลต่อระบบการทำงานของร่างกายได้ เช่น การควบคุมการกลืนได้

View Post

อัลไซเมอร์ ภาวะสมองเสื่อม ที่ต้องระวัง 

โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s disease) มีลักษณะเฉพาะ คือ มีความผิดปกติสองอย่าง ในสมอง ได้แก่ แอมีลอยด์พลาก (amyloid plaques) และ นิวโรไฟบริลลารีแทงเกิล (neurofibrillary tangles) 

สำหรับพลาก (plaques) คือ โปรตีนที่เรียกว่า เบตาแอมีลอยด์ (beta amyloid) จับกันเป็นก้อนมากผิดปกติ  ส่วนแทงเกิล (tangles) คือ กลุ่มเส้นใยของโปรตีนที่เรียกว่า เทา (tau) ที่พันกันยุ่ง 

โดยพลากและแทงเกิลหยุดการสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาท และทำให้เซลล์เหล่านั้น ค่อยๆตาย ส่งผลให้ระบบความจำ เกิดภาวะสมองเสื่อม และค่อยๆหลงลืมจนเกิดความล้มเหลวภายในร่างกาย

ถึงเเม้ว่าในปัจจุบันการศึกษา สาเหตุของการเกิดโรคอัลไซเมอร์ยังไม่เเน่ชัดว่าเกิดจากสาเหตุใด หรือเกิดขึ้นจากหลายสาเหตุ เเต่ในปัจจุบันความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์มีมากขึ้น โดยเฉพาะการศึกษาเกี่ยวกับ “เมลาโทนิน ป้องกันอัลไซเมอร์” 

เมลาโทนิน ป้องกันอัลไซเมอร์ สารต้านอนุมูลอิสระ กระตุ้นสร้างเซลล์สมอง

เมลาโทนิน ฮอร์โมนของมนุษย์ที่สร้างและหลั่งมาจากต่อมไพเนียล ซึ่งเป็นต่อมไร้ท่อชนิดหนึ่งอยู่บริเวณกึ่งกลางสมอง เมลาโทนิน มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ สามารถยับยั้งและป้องกันโรคสมองเสื่อมจากการติดสารเสพติดอย่างแอมเฟตามีน (Amphetamine) ที่มีผลต่อระบบประสาทส่วนกลางได้ 

ขณะเดียวกันเมลาโทนิน ยังสามารถกระตุ้นการเพิ่มจำนวนและการเจริญเติบโตของสเต็มเซลล์ระบบประสาทได้ ซึ่งผลการวิจัยที่พบจะเป็นแนวทางใหม่ให้กับวงการแพทย์และสาธารณสุข สำหรับการรักษาผู้ป่วยโรคเกี่ยวกับประสาทและความจำอย่าง โรคพาร์กินสัน และโรคอัลไซเมอร์

มีรายงานวิจัยระบุว่า เมลาโทนิน เป็นหนึ่งในสารต้านอนุมูลอิสระที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดที่ออกฤทธิ์ในระดับต่างๆ และระดับของเมลาโทนินจะมีการผลิตที่ลดลงเรื่อยๆเมื่ออายุมากขึ้น และในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ 

การศึกษาเมื่อเร็วๆนี้ ระบุว่า การทดลองในหนูทดลองด้วยการเสริมเมลาโทนินในระยะแรก ๆ ส่งผลให้ในระยะยาว สามารถยับยั้งโปรตีนอะไมลอยด์ ต้นเหตุการเกิดโรคอัลไซเมอร์ และมีประสิทธิภาพในการต้านอนุมูลอิสระได้ 

นอนหลับหัวค่ำ กระตุ้นเมลาโทนิน

แต่จะไม่มีประสิทธิภาพหากมีการรักษา หรือกระตุ้นด้วยเมลาโทนิน หลังจากมีการสร้างโปรตีนอะไมลอยด์ในสมองเเล้ว เท่ากับว่าคุณกำลังเข้าสู่ภาวะอัลไซเมอร์

นอกจากนี้ยังมีการทดลองทางคลินิกเกิดขึ้นอย่างกว้างขวางเพื่อยืนยัน กระบวนการและประสิทธิภาพของเมลาโทนิน ในระยะท้ายๆของการเกิดโรคอัลซัลเมอร์ เพราะหากเมลาโทนินไม่มีผลในช่วงการรักษาในระยะหลังๆในการเกิดอัลไซเมอร์ การศึกษาเกี่ยวกับเมลาโทนิน จึงควรจำกัดอยู่ที่การป้องกันโรคอัลไซเมอร์แทนที่จะรักษา

อย่างไรก็ตามอาการไม่พึงประสงค์ของเมลาโทนินอาจเกิดขึ้นได้เช่นกัน อาจมีไข้ในวันแรกของการรักษาด้วยเมลาโทนิน มีภาวะไขมันในเลือดสูง อาการปวดศีรษะ และช่องท้อง การเกิดลิ่มเลือด และอาการง่วงนอน

นอกเหนือจากอาการไม่พึงประสงค์ข้างต้นเเล้ว การใช้เมลาโทนินในระยะแรกและระยะยาวอย่างน้อยอาจชะลอการพัฒนาของโรคอัลไซเมอร์ได้

เมลาโทนิน ช่วยเพิ่มการนอนหลับ

เมลาโทนิน นอกจากจะมีประโยชน์ในการป้องกันการเกิดโปรตีนอะไมลอยด์เเล้ว อีกหนึ่งประสิทธิภาพของเมลาโทนิน คือช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการนอนหลับ

สำหรับช่วงเวลา การหลั่งเมลาโทนินจะถูกกระตุ้นโดยความมืด และถูกยับยั้งโดยแสงสว่าง ซึ่งระดับของเมลาโทนินจะเปลี่ยนแปลงขึ้นและลงภายใน 24 ชั่วโมงต่อวัน

โดยสมองจะเริ่มสร้างเมลาโทนินในตอนกลางคืนตั้งแต่เวลา 21.00-22.00 น. และถึงระดับสูงสุดเมื่อเวลา 02.00-04.00 น. 

มีรายงานวิจัยระบุว่า ระดับเมลาโทนินจะลดลงเมื่อเรามีอายุมากขึ้น โดยพบว่า ระดับเมลาโทนินในกระแสเลือดในช่วงเวลา 24 ชั่วโมง ของผู้สูงอายุมีเพียงแค่ครึ่งหนึ่ง หากเปรียบเทียบกับคนในวัยหนุ่มสาว  

ซึ่งการศึกษาในสัตว์ทดลองแสดงให้เห็นว่า การหลั่งเมลาโทนินลดลงเชื่อมโยงกับกลไกความเสื่อมและชราภาพ และเชื่อว่าเมลาโทนินมีคุณสมบัติชะลอความชราภาพโดยผ่านกระบวนการกำจัดอนุมูลอิสระ

ดังนั้น จึงไม่แปลกที่การรักษาหรือกระตุ้นเมลาโทนินตั้งเเต่อายุยังน้อย จะสามารถช่วยป้องกันการเกิดโรคอัลไซเมอร์ หรือภาวะสมองเสื่อมได้ ผ่านกระบวนการต้านแอนติออกซิแดนท์ สารอนุมูลอิสระที่เป็นต้นตอของความเสื่อมของเซลล์ในร่างกาย และที่สำคัญอย่านอนดึก และควรเข้านอนแต่หัวค่ำด้วย

ที่มา : มูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์ ,เดอะ thematter และ Journal of Molecular Sciences

อ่านเพิ่มเติม

CHECK NOW! สัญญาณเตือน โรคสมองเสื่อม (อัลไซเมอร์) ที่ต้องระวัง

STOP SWEET หยุดเซลล์สมองพัง อัลไซเมอร์ถามหา

อดอาหารเช้า ทำเสี่ยง เป็นอัลไซเมอร์ ได้นะ

เมลาโทนิน ตัวช่วยแก้ปัญหานอนไม่หลับ กินบ่อย ปลอดภัยหรือไม่