ชวนรู้จัก โรคจากอาหาร ทำป่วยได้ อย่าประมาท

วันนี้จะพามาทำความรู้จักกับ โรคจากอาหาร หรือ Foodborne Disease เป็นอาการเจ็บป่วยจากการกินอาหาร มาดูกันว่ามีที่มาที่ไปอย่างไร

รู้จักโรคจากอาหารและวิธีป้องกัน

ตลาดสดเป็นแหล่งรวมวัตถุดิบในการปรุงอาหาร ดังนั้นหากควบคุมระบบสุขาภิบาลไม่ดี ย่อมทำให้ตลาดกลายเป็นพื้นที่ปนเปื้อนและแพร่กระจายโรคได้ ชีวจิตได้รวบรวมกลุ่มโรคที่เกิดจากอาหาร (Foodbore Disease) ซึ่งมื่อผู้ซื้อนำอาหารที่มีการปนเปื้อนเชื้อโรค สารพิษและสิ่งแปลกปลอมต่างๆ ไปกินจะทำให้มีผลต่อสุขภาพ แบ่งเป็น 4 กลุ่ม แยกตามสิ่งปนปื้อนที่ก่อโรค พร้อมระบุวิธีป้องกันโรคไว้ดังนี้

เชื้อไวรัส เช่น โรคตับอักเสบ ไข้หวัดใหญ่ และคางทูม

ถ้าผู้ที่ปรุงและขายวัตถุดิบกับอาหารเหล่านั้น ไอ จาม หรือสัมผัสกับอาหาร โดยไม่มีวิธีรักษาความสะอาตตามหลักสุขาภิบาล จะทำให้สินค้ามีการปนปื้อนเชื้อ เมื่อผู้ซื้อนำมาบริโภคแล้ว ย่อมเกิดการเจ็บป่วยตามมาได้

วิธีป้องกันโรค เลือกซื้อจากร้านที่ผู้ขายใส่หน้ากากอนามัย สวมผ้ากันเปื้อน ใช้ทัพพี หรือช้อนตักขาย ไม่ใช้มือเปล่าสัมผัสสินค้าโดยตรง กรณีที่เป็นอาหารปรุงสำเร็จต้องซื้ออาหารที่ปรุงสุกใหม่ๆ เท่านั้น

เชื้อรา

พบทั้งในอาหารสด เช่น ผักผลไม้ และอาหารแห้ง เช่น เมล็ดธัญพืช ถั่วต่างๆที่จัดเก็บไว้ไม่ดีพอ ทำให้เกิดเชื้อราที่มักพบบ่อย คือ อะฟลาท็อกซิน

ซึ่งเป็นพิษต่อตับ เชื้อราโอคราท็อกซินเอ เป็นพิษต่อไต เชื้อรา Claviceps purpurea หรือเออร์กอต มีสารแอลคาลอยด์ซึ่งเป็นพิษต่อระบบประสาทและกล้ามเนื้อ

วิธีป้องกันโรค กรณีผักผลไม้สด ไม่ซื้อผักผลไม้ที่มีรอยถลอกบนผิวหรือขั้วเน่า เลือกดูอย่างใส่ใจทุกครั้ง กรณีอาหารแห้ง เลือกซื้อแบบบรรจุถุงซึ่งมีการเชื่อมต่อที่แน่นหนา ไม่มีรอแตก ถ้าพบว่ามีกลิ่นหืน มีสีเปลี่ยนไป ต้องทิ้งทั้งหมด ห้ามทิ้งเฉพาะส่วนแล้วเก็บบางส่วนที่ยังไม่พบเชื้อรามากินเด็ดขาด

พยาธิ เช่น พยาธิไส้เดือน พยาธิใบไม้ตับ พยาธิตัวตืด พยาธิตัวจี๊ด

มักปะปนมากับน้ำ ดิน พบได้ในพืชผักและเนื้อสัตว์ ด้วยเหตุที่พยาธิและไข่พยาธิมีขนาดเล็ก สังเกตด้วยตาเปล่าได้ยาก หากนำไปกินโดยไม่ปรุงให้สุกก่อนจะทำให้พยาธิเหล่านั้นเข้าไปอาศัยในร่างกายและก่อโรคต่างๆ ตามมาได้

วิธีป้องกันโรค กรณีผักผลไม้สด ใช้ผงปูนคลอรีน 1/2 ช้อนชา ผสมกับน้ำ 20 ลิตร แช่ผัก 15-30 นาที จะช่วยฆ่าชื้อโรคและไข่พยาธิที่ติดมาได้ หากไปปรุงให้สุกทั่วถึงกัน ก็จะช่วยลดความเสี่ยงไปได้ กรณีเนื้อสัตว์ ใช้การปรุงสุกด้วยความร้อนจัด ประเภทแกงต้องต้มในน้ำเดือดอย่างน้อย 5 นาที ประเภทปิ้งย่างต้องทำให้สุกทั่วถึงกัน ไม่มีเลือดแดงปน จึงจะนำมากิน

(ข้อมูลจาก คอลัมน์เรื่องพิเศษ นิตยสารชีวจิต ฉบับที่ 484)